Een houten plankwand bouwen doe je in een middag als je de juiste voorbereiding treft. Je kiest planken, bepaalt de bevestigingsmethode en monteert ze stuk voor stuk aan de muur. Het resultaat is een warme, sfeervolle wand die elke kamer direct karakter geeft.
Welk hout kies je voor een plankwand?
De houtsoort bepaalt voor een groot deel hoe de muur er straks uitziet. Grenen is betaalbaar en licht van kleur, ideaal als je de wand wilt verven of lazuren. Eiken ziet er stoerder uit en heeft een mooie nerf die je goed kunt zien na het oliën. Voor een rustieke, industriële sfeer kun je denken aan barnwood of Railway Sleeperwoodplanken. Die hebben al een verweerde uitstraling die je niet meer hoeft te creëren.
Wil je een strak en modern resultaat, kies dan geschaafde planken met rechte kanten. Voor een landelijk of bohemien gevoel passen planken met een boomstamrand of een zogenaamde boomstamkant goed. Zorg in elk geval dat de planken droog zijn voor je ze bevestigt. Vochtig hout kromt als het uitdroogt, en dan trekken je planken los van de muur.
Wat heb je nodig?
Zorg dat je alles bij de hand hebt voordat je begint. Zo hoef je niet halverwege te stoppen.
- Houten planken op maat (of zelf op lengte zagen)
- Potlood en meetlint
- Waterpas
- Boormachine met betonboor of houtboor (afhankelijk van de muur)
- Pluggen en schroeven die passen bij jouw wandtype
- Schroefjes of spijkers voor houten latjes als onderconstructie
- Latjes of regelwerk als onderconstructie (optioneel, maar sterk aan te raden)
- Schuurpapier en eventueel beits, verf of hout olie
Hoe bouw je een houten plankwand: stap voor stap
Begin met het bepalen van het oppervlak. Meet de breedte en hoogte van de wand op en bereken hoeveel planken je nodig hebt. Houd rekening met een kleine tussenruimte tussen de planken als je voor een open look gaat, of leg ze strak tegen elkaar aan voor een volledig beklede wand.
Breng daarna een onderconstructie aan. Dit zijn horizontale of verticale latjes die je eerst in de muur schroeft. Op deze latjes bevestig je later de planken. Een onderconstructie geeft je de mogelijkheid om kleine oneffenheden in de muur op te vangen en maakt het makkelijker om de planken recht te krijgen. Gebruik een waterpas bij het plaatsen van de latjes.
Behandel de planken voor het monteren al met verf, beits of olie. De zijkanten en achterkanten zijn straks moeilijk bereikbaar. Laat ze volledig drogen voordat je ze bevestigt.
Begin bij de onderkant van de muur of bij een vaste referentielijn, zoals de vloer. Schroef of spijker de eerste plank vast op de latjes. Controleer met de waterpas of de plank recht zit voor je de volgende vastmaakt. Werk van beneden naar boven of van boven naar beneden, afhankelijk van wat je het prettigst vindt.
Pas de planken rondom stopcontacten, lichtschakelaars of radiatoren zorgvuldig aan. Meet twee keer, zaag één keer. Gebruik een decoupeerzaag voor ingewikkelder vormen.
Hoe zorg je voor een mooi eindresultaat?
Schuur de planken na het monteren nog een keer licht op de zichtbare kanten. Vul kleine gaten of naden op met houtpasta in een bijpassende kleur. Breng daarna een extra laag olie, beits of lak aan voor bescherming. Vooral in een keuken of badkamer is dat slim, omdat hout daar meer vocht opneemt.
Wil je de naden zo klein mogelijk houden? Kies dan planken met een tong-en-groef systeem. Die sluiten precies op elkaar aan en geven een strakke, gesloten bekleding.
Welke muur is geschikt voor een houten plankwand?
Een houten plankwand bouwen kan op bijna elke muur. Op een betonnen of gemetselde muur gebruik je pluggen om de latjes te bevestigen. Op een gipswand of gipsplaatwand gebruik je pluggen die speciaal zijn bedoeld voor die ondergrond, of je zoekt de stijlen op in de wand. Dat zijn de houten of metalen dragende balken achter de gipsplaat. Schroeven direct in stijlen houden het best.
Controleer ook altijd of er leidingen of elektra achter de muur lopen voordat je gaat boren. Gebruik hiervoor een leidingzoeker. Dat voorkomt vervelende verrassingen.
Zelf doen of laten maken?
Een houten plankwand bouwen is goed te doen zonder vakkennis, zolang je rustig te werk gaat. De meeste mensen hebben een halve dag nodig voor een normale tussenwand. Heb je weinig ervaring met boren en zagen, dan is het slim om een handige vriend mee te vragen of één wand als oefening te zien. Wil je een grotere wand of een complexe indeling met vakjes en nissen, dan loont het soms om een timmerman in te schakelen voor het maatwerk.
Veelgestelde vragen
Hoe dik moeten de planken zijn voor een houten plankwand?
Voor een decoratieve wandbekleding zijn planken van ongeveer 1,5 tot 2 centimeter dik het meest gangbaar. Die zijn licht genoeg om makkelijk te bevestigen, maar dik genoeg om er stevig uit te zien. Wil je ook spullen ophangen of plankjes bevestigen, kies dan voor iets dikkere planken.
Moet ik een onderconstructie gebruiken of kan ik planken ook direct aan de muur schroeven?
Je kunt planken in principe direct aan de muur schroeven, maar een onderconstructie van latjes heeft grote voordelen. Daarmee vang je oneffenheden op, houd je de planken droog van de muur en kun je eventueel isolatie of elektra tussen de constructie verwerken. Op een volledig vlakke muur kan het zonder, maar met latjes is het eindresultaat bijna altijd strakker.
Welke houtsoort gaat het langst mee in een vochtige ruimte zoals de badkamer?
Voor een houten plankwand in de badkamer zijn houtsoorten die van nature vochtbestendig zijn de beste keuze, zoals teak of bepaalde soorten eiken. Behandel het hout altijd goed met een waterafstotende olie of lak. Grenen is minder geschikt voor vochtige ruimtes tenzij het uitstekend is behandeld.
Kan ik een houten plankwand ook verwijderen zonder de muur te beschadigen?
Als je de planken op een onderconstructie van latjes hebt bevestigd, kun je ze afschroeven zonder de muur te raken. Je houdt dan alleen de pluggaten van de latjes over. Heb je de planken direct in de muur geschroefd, dan zijn er meer gaten te vullen, maar dat is met stopverf of behangplamuur goed te repareren.