Een kinderprogramma is voor veel kinderen het hoogtepunt van de dag. Na school de televisie aan, een favoriete serie opzetten en even helemaal opgaan in een andere wereld. Maar wat maakt een kinderprogramma eigenlijk goed? En hoe heeft dat aanbod de afgelopen jaren veranderd? Dat is interessanter dan je misschien denkt.
Van K3 tot Nijntje: het brede aanbod voor kinderen
Het aanbod aan kindertelevisie in Nederland en België is enorm. Jonge kinderen groeien op met figuren als Nijntje, Bumba en Dora. Iets oudere kinderen kijken naar series als Spangas, Zappelin of naar het populaire K3. Die groep Vlaamse meiden, bestaande uit Julia, Marthe en Hanne, is al jaren een van de grootste namen in de wereld van jeugdentertainment. Ze zingen, dansen en spelen in hun eigen films en televisieseries. Toch is het salaris dat ze daarvoor ontvangen lang niet zo hoog als veel mensen verwachten. Volgens berichten uit de media verdienen de dames van K3 zo’n 2.500 tot 3.000 euro per maand. Dat is best weinig als je bedenkt hoe populair het trio is bij miljoenen kinderen. Het laat zien dat werken in een jeugdprogramma niet altijd een goudmijn is, ook al staat je gezicht op elke speelgoedverpakking in de supermarkt.
Hoe kindertelevisie bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen
Televisie voor kinderen is meer dan vermaak. Veel programma’s zijn speciaal gemaakt om iets te leren. Denk aan taal, rekenen, omgaan met gevoelens of samenwerken. Sesamstraat is daar een goed voorbeeld van. Al meer dan vijftig jaar helpt dit programma kinderen over de hele wereld bij het leren lezen en schrijven. Ook nieuwere programma’s, zoals die op Zapp of Ketnet, houden rekening met wat kinderen op een bepaalde leeftijd aankunnen. Makers werken daarbij samen met pedagogen en onderzoekers. Ze kijken niet alleen of kinderen het leuk vinden, maar ook of de inhoud klopt bij hun leeftijd en belevingswereld. Dat maakt het maken van jeugdcontent een vak apart.
Streaming verandert hoe kinderen kijken
Vroeger was de televisiegids heilig. Je wist dat jouw favoriete serie elke dag om half vijf begon, en je zorgde dat je er op tijd bij was. Tegenwoordig kijken steeds meer kinderen via streamingdiensten als Netflix, Disney+ of YouTube. Die platformen bieden een enorm aanbod aan series en films voor kinderen, op elk moment van de dag. Dat klinkt handig, maar het heeft ook een keerzijde. Kinderen kunnen eindeloos blijven kijken, want de volgende aflevering begint vanzelf. Ouders merken dat het daardoor lastiger is om grenzen te stellen. Zenders als NPO Zapp en Ketnet proberen een alternatief te bieden met een vast schema en inhoud die is gemaakt met duidelijke normen voor kwaliteit en veiligheid. Ze kiezen bewust voor programma’s zonder reclame die gericht is op kinderen.
Wat ouders kunnen doen bij het kiezen van programma’s
Niet elk programma is even geschikt voor elk kind. Leeftijdsaanduidingen helpen ouders bij het maken van een keuze. In Nederland geeft het Kijkwijzer systeem aan vanaf welke leeftijd een programma geschikt is en of het beelden bevat die mogelijk eng of gewelddadig zijn. Voor jonge kinderen is het verstandig om te kiezen voor rustige, overzichtelijke series zonder veel prikkels. Oudere kinderen kunnen meer aan, maar ook voor hen geldt dat niet alles wat beschikbaar is ook goed is. Samen kijken is een goede manier om te zien wat je kind aantrekt en wat vragen oproept. Een programma kan dan ook een startpunt zijn voor een gesprek. Zo wordt kijken niet alleen tijdverdrijf, maar ook een moment van verbinding.
Veelgestelde vragen
Hoeveel verdienen de meiden van K3?
Volgens berichten in de media verdienen Julia, Marthe en Hanne van K3 ongeveer 2.500 tot 3.000 euro per maand. Dat is opvallend weinig voor een groep die zo populair is bij kinderen in Nederland en België.
Welke zenders bieden programma’s aan voor kinderen in Nederland?
In Nederland zijn NPO Zapp en NPO Zappelin de belangrijkste publieke zenders voor kinderen. Daarnaast kijken veel kinderen via streamingdiensten zoals Netflix en Disney+, of via YouTube.
Hoe weet ik of een programma geschikt is voor mijn kind?
In Nederland geeft het Kijkwijzer systeem aan vanaf welke leeftijd een programma geschikt is. Je vindt deze aanduiding op het scherm bij de start van een programma, en ook op websites en apps van zenders.
Is onbeperkt televisie kijken schadelijk voor kinderen?
Veel onderzoekers adviseren om het kijktijd van kinderen te beperken, zeker voor jonge kinderen onder de drie jaar. Voor oudere kinderen is het verstandig om afspraken te maken over hoelang en wat er gekeken wordt. Samen kijken en napraten over wat je ziet, helpt om de inhoud goed te verwerken.