Duurzaam boodschappen doen klinkt misschien ingewikkeld, maar in de praktijk draait het om kleine keuzes die samen een groot verschil maken. Nederlanders gooien gemiddeld 34 kilo voedsel per persoon per jaar weg. Dat is niet alleen zonde van het geld, maar ook van alle energie, water en grond die nodig waren om dat eten te maken. Wie bewuster inkoopt, helpt dat te verminderen. En dat begint al voordat je de winkel ingaat.
Een goede voorbereiding bespaart verspilling
Een boodschappenlijstje klinkt ouderwets, maar het werkt. Wie zonder plan gaat winkelen, koopt vaak te veel en gooit aan het einde van de week een deel weg. Bedenk van tevoren wat je de komende dagen gaat koken en schrijf precies op wat je nodig hebt. Kijk ook eerst in de koelkast en de kast, want veel producten liggen er al. Een weekmenu helpt daarbij. Zo koop je niet te veel en zorg je ervoor dat je de spullen die je koopt ook echt gebruikt. Apps waarmee je je voorraad bijhoudt maken dit nog makkelijker.
Wat je koopt telt net zo hard als waar je het koopt
Seizoensgroenten en seizoensfruit hebben een veel kleinere milieu impact dan producten die van ver komen of buiten het seizoen gekweekt worden in verwarmde kassen. Een tomaat in december verbruikt veel meer energie dan dezelfde tomaat in augustus. Kies daarom zoveel mogelijk voor wat er op dit moment in Nederland of in de buurt groeit. Vlees en zuivel hebben over het algemeen een hogere uitstoot van broeikasgassen dan plantaardige producten. Dat betekent niet dat je nooit meer vlees mag eten, maar minder vlees en meer peulvruchten of groenten is voor de meeste mensen al een stap vooruit. Let ook op het keurmerk. Een biologisch keurmerk of het MSC keurmerk op vis geeft aan dat er rekening is gehouden met natuur en dierenwelzijn.
Verpakkingen en winkels maken ook verschil
Plastic verpakkingen vormen een groot probleem voor het milieu. Groente en fruit zonder plastic zakje, een herbruikbare tas meenemen en kiezen voor producten in glas of karton zijn manieren om minder plastic te gebruiken. Sommige winkels bieden de mogelijkheid om producten los te kopen, zoals noten, rijst of pasta. Je neemt dan je eigen potje of zakje mee en koopt precies de hoeveelheid die je nodig hebt. Dat scheelt verpakkingsmateriaal én voorkomt dat je te veel koopt. Biologische winkels en markten zijn niet de enige plek waar je milieubewust kunt shoppen. Ook bij gewone supermarkten zijn steeds meer duurzame opties te vinden, zoals producten met minder plastic of A-merken met een groenere aanpak.
Minder verspillen na de winkel
Wie milieubewust inkopen doet, is er nog niet als hij thuiskomt. Een goede bewaring van eten is minstens zo belangrijk. Brood blijft langer goed in een broodtrommel dan in een plastic zak. Groente bewaar je het beste in de groentelade van de koelkast. Restjes van gisteren zijn de basis voor een nieuwe maaltijd vandaag. Soep trekken van groenteresten, een roerbak maken van wat er nog in de koelkast ligt of fruit dat bijna te rijp is verwerken in een smoothie zijn voorbeelden van hoe je verspilling thuis tegengaat. Wie dit soort gewoonten aanneemt, merkt al snel dat het niet alleen goed is voor het milieu, maar ook voor de portemonnee.
Veelgestelde vragen
Is duurzaam boodschappen doen altijd duurder?
Duurzaam inkopen hoeft niet meer te kosten. Wie een boodschappenlijstje maakt en weinig weggooit, geeft vaak juist minder geld uit. Sommige duurzame producten, zoals biologisch vlees, zijn wel duurder. Maar als je minder vlees koopt en meer plantaardig eet, valt de prijs mee of ga je er zelfs op vooruit.
Wat zijn de beste seizoensgroenten in Nederland per seizoen?
In de lente zijn asperges en spinazie in het seizoen. In de zomer groeien courgette, tomaten en sperziebonen. In de herfst zijn pompoen, prei en knolselderij goede keuzes. En in de winter kun je kiezen voor boerenkool, spruitjes en rode kool. Door dit soort groenten te kopen, bespaar je op transport en energie die anders nodig is voor de teelt.
Hoe weet ik of een keurmerk op een product betrouwbaar is?
Niet elk keurmerk zegt evenveel. Bekende en onafhankelijk gecontroleerde keurmerken in Nederland zijn het EKO keurmerk voor biologische producten, het MSC keurmerk voor duurzame visserij en het Beter Leven keurmerk voor dierenwelzijn. Je kunt op de website van Milieu Centraal opzoeken welke keurmerken echt iets betekenen en wat ze inhouden.
Mag je losse producten meenemen in je eigen bakje of zakje?
Veel winkels en markten staan toe dat je je eigen bakje of zakje meeneemt voor losse producten. Het is verstandig dit van tevoren te vragen bij de winkel, want niet elke winkel heeft daarvoor dezelfde regels. Bij de meeste biologische winkels en zero waste winkels is het heel normaal en zelfs de bedoeling.